qırımtatarca | русский

ГлавнаяБиографияКнигиВидеоПубликацииО_творчествеФотогалереяГостевая_книгаКонтактыОткрытие_года

Главная страница / О_творчестве / Доклад Аблязиза Велиева (кр.тат.) /

О творчестве Шамиля Алядина



Доклад Аблязиза Велиева (кр.тат.)


ТАТЛЫ СУБЕТЛЕР БОЛЮНМЕСЕЙДИ…
Янъы девир къырымтатар эдебиятыны Шамиль Алядинсиз тасавур этмек мумкюн дегиль. Хусусан несирде кимсе онынъ киби салмакълы ве семерели иджат этмеди.
Онынъ эсерлери бизим ичюн бир дерслик, нумюне олды. Мен Шамиль агъанен бир девир-де яшагъаным, чокъ керелер онынънен корюшмек, къонушмакъ имкянына малик олгъанымдан озюмни гъает бахтлы саям.
Корюмли озьбек эдебиятшынасы ве тенкъидчиси, академик Матякъуб Къошджанов озю-нинъ «Шамиль Алядин» адлы эдебий портрет китабында шойле язгъан эди: «Шамиль Алядин иле бир де-бир хусуста субетлешкен киби олсанъыз, «татлы субет болюнмесе экен» дейсинъиз.
Халкъымызда «ачыкъ черели адам» деген ибаре Шамиль агъа киби инсанлар ичюн яра-тылгъан олмалы, деп тюшюнесинъ.
Акъикъатен де, языджыларымыз арасында Шамиль агъа киби субетдеш аз эди. Эм онынъ икяелерини, субетлерини, хатырлавларыны тыныш алмай динълей эдинъ. О исе ашамакъ-ичмекни де унутып, токътамадан беш-алты саатлеп икяе эткен вакъытлары ола тургъан.
Шамиль Сеитович пек чокъ окъуй, пек чокъ кезине, аятны, оладжакъ эсернинъ къараман-ларыны, оларнынъ психологиясыны, фаалиетини реаль омюрде терен огренмеге тырыша, илери-де языладжакъ эсерине материал топлавгъа пек чокъ вакъыт сарф эте эди.
Акъылымда, Х1Х асырнынъ сонъларында Къырымгъа кельген бир франсыз рессамы Су-дакъ этрафларында кезингени, Къоз коюнде бир йигитке севда олгъаны ве оларнынъ севги мад-жералары акъкъында Шамиль агъа эсер язаджакъ олды ве «йипнинъ уджуны тапмакъ ичюн» су-дакълыларнен, къозлыларнен къач керелер корюшти. Мен оны шу макъсаднен судакълылар чокъ яшагъан Дальверзин, Бекабад этрафларына къач керелер озь машинамнен алып барып, о субет-лешмек истеген къартларнен корюштирген эдим. Теэссюф ки, эсер дюнья юзю корьмеди. Лякин онынъ архивинде бу хусуста къараламалары къалгъан олмалы. Чюнки машинада саатлернен ке-тер экенмиз, о рессам акъкъында манъа чокъ меракълы ве дюльбер вакъиаларны, фаразиелерни икяе эткен эди. Сонъундан не ичюндир о мевзунынъ такъдири акъкъында Шамиль агъадан сора-макъ меним де акъылыма кельмеди.
1975 сенеси, майыс 9. Алмания фашизми узеринден къазанылгъан гъалебенинъ 30 йыл-лыгъы мунасебетинен Ташкент дживарында ерлешкен Дурмендеки Озьбекистан языджыларынынъ иджат эвине языджылардан буюк бир группасы байрам мерасимине давет этильди. Оларнынъ арасында къырымтатар эдиплеринден Шамиль агъа, Юсуф Болат, Абдулла Дерменджи, Энвер Селямет ве мен бар эдим. Умумий отырышувдан сонъ Шамиль агъа бизлерни шу ердеки озь дача-сына (о, белли озьбек языджысы, академик Кямиль Яшиннен къомшу эди) давет этти. Дженк йыл-лары, хатырлавлар…Хусусан Шамиль агъанынъ меракълы хатырлавлары акъылымда къалды. О, озюнинъ Дагъыстангъа, лезгин авулына барып, насыл оджалыкъ япкъаны, дагълы Кавказ халкъ-ларынынъ урф-адетлери хусусында саатлернен икяе этти. Сонъундан биз бу вакъиаларны онынъ «Сиз окюнменъиз, Саният!» эсеринде де окъумакъ имкянына малик олдыкъ.
1990 сенесининъ кузюнде аджеле язып битирмек керек олгъан ишлеримни сонъуна чыкъ-армакъ ичюн иш еринден бир афтагъа изин сорап, литфонддан ёлланма аларакъ, чалышмакъ ичюн языджыларнынъ Дурмендеки иджат эвине кеттим. Озюме айырылгъан тена одада бутюн кунь ве геджелейин кергин чалышам. Тек ашханеге емекке барам ве акъшам, багъчада бир саат къадар кезинем. Ашханеде Шамиль агъаны бир къач кере корьсем де (о, озь дачасында иджат эте, мында келип ашай эди), онынъ янына бармадым. Чюнки ишлерим гъает чокъ, вакъыт исе аз эди. Анда баргъанымнынъ дёртюнджими, бешинджими куню акъшам ашханеде аш ашап отургъанда Шамиль агъа яныма кельди. О, эр вакъыт ашкъа башкъалардан эрте келе тургъан эди.
– Къач куньден берли корем, мындасынъ. Манъа нечюн кирмейсинъ?, - деди.
– Афу этинъиз, Сизни раатсызламакъ истемедим, эм олгъаны-оладжагъы бир афтагъа кельдим, аджеле ишлерим бар, - дедим.
– Эр алда къонушмагъа бир саат, ярым саат вакъыт айырмакъ мумкюндир беллейим, - де-ди маналы бакъышнен.
Мен къолайсызландым ве кене афу сорадым. Экинджи куню Шамиль агъа озь дачасындан мен яшагъан бинанынъ экинджи къатында янашамдаки эки одалы даиреге келип ерлешти ве акъ-шам емегинден сонъ яныма келип:
¬– Мен сеннен къомшум, аштан къайткъан сонъ, бир фильджан къавеге буюр, чокъ вакъы-тынъны алмам, -деди.
Эбет, Шамиль агъанен чокъ йыллардан берли къонуша эдик. Бир чокъ очерклерини, базы повестьлерини бизим газетада бастыра тургъан. Мен о вакъытта «Ленин байрагъы»нда месуль кятип олып чалыша эдим. Эппейи эсерлерини, китапларына киреджек къолязмаларыны исе меним апайым Шевкъиеге берип машинкалата эди. Мен исе оларнынъ арасында алякъаджылыкъ япа эдим. Шамиль агъанынъ о я да бу китабына киреджек къолязмалар машинкаланаджакъта манъа я да Шевкъиеге язгъан мектюплери, риджалары, анълатмалары, косьтеришлери, тюзетюв, денъиш-тирюв ве къошмалары беян этильген мектюплери аля даа меним архивимде сакъланалар. Мына олардан бири:
«Шевкъие!
1.Санъа докъуз саифе ёллайым (къолумнынъ къалтырагъаныны сезесинъми?). Оларнынъ биринджиси бутюнлей янъы. «Шемьи-заде» материалынынъ (бу ерде сёз муэллифнинъ Эшреф агъа акъкъында язгъан ве сонъундан «Юксек хызмет» китабына кирсетильген «Къызыл чабакъ» очерки акъкъында кете – А.В.) биринджи саифеси оладжакъ. О материал, серлевасы иле берабер, бир саифени толдырмакъ керек.
2.Къалгъан секиз саифени гъайрыдан басмасакъ олмайджакъ.
3.Материалларнынъ адларыны (серлеваларыны) ири арифлернен бас. Астларыны чызма.
4.Сендекилери биткен олса, Юсуфкъа (бу ерде сёз о вакъытта «Йылдыз» меджмуасында чалышкъан Юсуф Алиев акъкъында кете – А.В.) телефон эт, сенден барып алсын.
5.Мендеки материаллардан «Амди Алимге» (бу ерде сёз муэллифнинъ «Юксек хызмет» киьабына кирсетильген Амди Алим акъкъындаки «Зияреттен сонъра» очерки акъкъында кете – А.В.) бир саифелик янъы материал язылып къошуладжакъ.
6.Сендеки макъаленинъ сонъына (кечкен сефер айткъаным киби) 20-25-30 (тахминен) саи-фе язылып къошуладжакъ. Бу иш бир афталыкъ вакъыт истей.
Эр алда, сен шимди (базар эртесинедже) докъуз саифени гъайрыдан бас. Сендеки макъа-ле басылып биткен олса, бугунь манъа ёлла. Сёзлерим эмир киби олып чыкъа, лякин булар – ме-ним риджаларым.
7.Материалларым къарышыкъ олса да, эписини пек яхшы баскъансынъ, тюзетювлеринъ-нен мен разым, чокъ Алла разы олсун!
Селямнен – Ш.
10.6.82».
Шамиль агъа языджылар акъкъында икяелер китабыны азырлай ве Шевкъие де оларны машинкалай эди. Юкъарыда лаф шу акъта кете.
Китап 1983 сенеси Ташкенттеки Гъафур Гъулам адына бедиий эдебият нешриятында «Юк-сек хызмет» деген аднен дюнья юзю корьди.


  • Шамиль агъанынъ давети муджиби акъшам онъа мусафирликке, озю айткъаны киби, бир фильджан къавеге кирдим.
    Табиий ки, къаве ичмесини умумен унуттыкъ ве акъшам саат 8-9 –ларда башлангъан субе-тимиз гедже саат 4-ке къадар девам этти.
    Шамиль агъа, юкъарыда къайд эткеним киби, пек уста субетдеш, икяеджи эди. О, бир мев-зудан дигерине насыл кечкенини дуймай къаласынъ. Эбет, чокъ шей корьген, бильген адам. Ки-мерде юрегине яткъан инсан олса, онъа ичиндеки сырларыны, тюшюнджелерини, планларыны тёке тургъан.
    Шу акъшам Шамиль агъа икяе этер экен, чокътан-чокъ лакъырдылардан тек бирине токъталмакъ истейим.
    –Чокътан берли бир тарихий эсер узеринде чалышам, – деди Шамиль агъа. – Бу – белли комутанымыз (яни сераскер – А.В.) Тогъай бей ве Запорожье гетманы Богдан Хмельницкий акъ-къындадыр. Лякин сонъки вакъытта апансыздан къолума меракълы бир шей тюшти ки, о, ишиме баягъы ярдым этеджекке ошай.
    Бундан бир къач ай эвель Полониядан бир тюрколог ханым – Ирена Татаржиска эвимизге сюрип кельди. О, мени баягъы эвель сораштыргъан, лякин хастаханеде экенимни айткъанлар ве о ….андан къайтмамны беклеген. Оны къырымтатар тили, эдебияты, онынъ вазиети, языджылары-мызнынъ фаалиети меракъландыра экен. Мен ондан Варшавада нешир этильген Сенаи, деген къырымтатар муэллифининъ «Къырым ханы Ислям-Гирай Ш тарихы» китабыны тапмакънынъ им-кяны олмазмы, деп сорадым. Чюнки Хмельницкийнинъ фаалиети о девирлерге догъру келе ве эшиткениме коре, бу хусуста о китапта базы бир меракълы шейлер бар.
    О ханым юртуна къайткъанынен меним риджамны ерине кетирмеге тырышаджагъы акъ-къында сёз берген эди, эм айткъаныны япты. Китап шимди меним къолумда. О, поляк тилинде. Энди поляк тилини бильген адамны тапып, терджиме эттирмек керек. Мектюбинде де: «Тогъай бей акъкъында язмагъа истедигинъиз эсерни сабырсызлыкънен беклейим» – деп язгъан, – деди.
    О эсерни терджиме эттирювнинъ озю бир детектив киби олгъанындан хаберим бар. Лякин бу акъта, къысмет олса, башкъа вакъытта язарым.
    1991 сенесининъ март айында Ташкентте Шамиль агъа манъа телефон этти. «Акъмесд-житте Гаспринскийнинъ юбилей куньлери отькериле экен, сизлерни чагъырдылармы? – деп сора-ды.
    – Ёкъ, – дедим мен. – Кимсени чагъырмадылар!
    Шамиль агъа чораланып, баягъы элемли лафлар айтты. Арадан бир къач кунь кечкен сонъ онынъ март 19-да ёллагъан «Не? Бизлер ляйыкъ олмадыкъмы?» деген эки саифели мектюбини алдым. Ашагъыда оны олгъаны киби кетирем:
    «Не? Бизлер ляйыкъ олмадыкъмы?
    Озьбек газеталарындаки хаберлерден бильгениме коре, улу Исмаиль Гаспринскийнинъ догъгъанына 140 йыл толувы мунасебетиле бу сене март 19-дан 23-ке къадар Къырымда тантана-лы юбилей куньлери отькерильмекте. Дюнья микъясынджа шанлы-шуретли Гаспринскийнинъ исми къырымтатарларнынъ, айны заманда , Русие, Орта Асия, Къазахистан, Кавказ мусульман халкъ-ларынынъ къальплеринде эбедиен бахт-сеадет мешъали олуп, ышыкъ сачып тураджакъ.
    Мен, миллий ифтихарымызнынъ юз къыркъ йыллыкъ байрамынынъ иштиракчилерини са-мимиетле тебриклейим ве ишлеринде мувафакъиет, озьлерине сагълыкъ-селяметлик истейим!
    Бу севинчли сёзлерни накъль эткенде, ичимде истираб ве кедерге бенъзер ислер де дуй-макътам. Устазнынъ 140 йыллыгъы откерилир экен, бизим аль-азырда бирден-бир медений варие-тимиз «Янъы дюнья» газетасы, «Йылдыз» меджмуасы идарелери, нешрият ве радио шубелеримиз хадимлерининъ Гаспринский ильмий, ичтимаий ве эдебий фаалиетини тешвикъат саасындаки му-им хызметлери Къырымдаки миллий арекет комитесининъ назарындан ничюндир тюшип къалгъ-анлар. Юбилейге ич бириси даъветке ляйыкъ корюльмеди. Бу, занымджа, догъру дегиль!
    Дигер меселе. Бизим этрафлы билимли, эски зиялыларымыз Ягъя Байбуртлы, Асан –Сабри Айвазов, Осман-Нури Акъчокъракълы, Исмаиль Лёман ве дигерлер Гаспринскийни итибар-дан тюшюрмей, онынъ гъаелерини 1927 сенесине къадар яшатып кельдилер. 1928 сенесинден сонъра Гаспринский ясакъ этильди. Эсерлери джыйылып алынды, якъылды, ёкъ этильди.
    Онынъ даиресиндеки буюк муаллимлеримиз къапатылды, къуршунгъа тизильдилер. Меним 15 яшымда ильки язгъан эсерим Гаспринский акъкъындаки «Танъ бульбули» шиирим олды («Яш къувет», 1927 с., апрель 15). Ярым асыр кечкен сонъ «Иблиснинъ зияфетине даъвет» повестини яздым. Повесть севимли шаиримиз, инкъилябий демократ Усеин Токътаргъазынынъ яратыджы-лыкъ аятыны устазы Гаспринскийнинъ ильмий-эдебий фаалиети иле сыкъы багълы суретте кось-термеге тырыштым. Повестьнинъ эльязмасыны «Ленин байрагъы»нынъ сабыкъ муаррири Абсе-лям Ислямовгъа бир макъсадсыз, окъумагъа бердим. Ислямов повестни бегенди, эки болюгини «Ленин байрагъы»нда дердж этти. Сонъра Черкез-Али ве Урие Эдемова «Иблиснинъ зияфетине даъвет» повестини китап шекилинде чыкъардылар. Повестьни язув ве нешир этюв меним ичюн гъает мешакъатлы олды, чюнки Гаспринский къатмерли миллетчи, франсыз джасусы эсап этилип, тюркий халкъларны къаранлыкътан айдынлыкъкъа чыкъарув огърунда фааль курештиги ичюн «Терджиман» ве китаплары ясакъ этильген, озю бутюнлей дюньянынъ тышында къалдырылгъан эди. Мен «Иблиснинъ зияфетине даъвет» эсеримни, Москва цензурасынынъ мукъавеметини сын-дырып, «Советский писатель» нешриятында рус тилинде бастырып чыкъардым. Китапны окъугъан чешит миллет мухлислеринден чокътан-чокъ яхшы фикирли мектюплер алдым. Бойлеликле, 1927 сенесинден бери табу моори астында булунгъан Исмаиль Гаспринскийни реабилитирледим. Секиз йылдан сонъ профессор Л. Климовнинъ макъалеси чыкъты.
    Теэссюф ки 140 йыллыкъ тантанасыны тешкиль этиджилер мени де, къырымтатар эдебия-тына 64 йыл хызмет эткен, дёрт айдан 80 яшына киреджек языджыны да Ватанымызгъа – устаз-нынъ юбилейине чагъырувны ляйыкъ корьмедилер.
    Шамиль Алядин,
    1991 с., марта 19».
    Бу ерде шуны да айтмакъ истейим ки, бизде чешит ерлерде Исмаил Гаспринскийнинъ ады ве сойады чешит тюрлю – де Гаспралы, де Гаспиралы, де Гаспринский деп языла. Бу хусуста Ша-миль агъа юкъарыда кетирильген мектюбинен манъа айрыджа кягъыткъа язып ёллагъан мектю-бинде шойле дей:
    «Абляз! Мында, хастаханеде язмакъ ичюн шараит олмады.Къалемнинъ озю де масал эди. Макъаленинъ тексти пек акъчиль олып чыкъты.
    Исмаиль сёзюнинъ сонъунда мытлакъа «ь» олмакъ керек. «Гаспралы» деп язманъыз. Гас-принский олмакъ керек.
    Селямнен – Шамиль.
    19.3.91».


  • Арадан учь йыл кечкен сонъ – 1994 сенеси июль 25-те языджылар, журналистлер, меде-ниетимизнинъ векиллери Акъмесджит ава лиманында Шамиль агъаны ве онынъ къорантасыны къаршылап алдыкъ. О, эбедий оларакъ тувгъан, асретли юртуна къайтып кельди.
    Къырымтатар Медениет вакъуфында бир фильджан къавеге буюр эткен сонъ, шеэр мерке-зинде онъа айырылгъан квартирагъа алып келип ерлештирдик. Бойлеликнен, омюрининъ сонъуна къадар эдибимиз анда яшады, ихтияр яшына бакъмадан, гъает семерели иджат этти. «Махуль-дюрге бардым, агълап къайттым», «Кремль къурбанлары», «Бизге не олды?» , «Итираф» киби эсерлерини язды.
    Меним архивимде Шамиль агъанынъ чокъ мектюплери, хатырлавлары, ресимлери, шу джумледен, шахсен меним риджамнен илериде Яя Байбуртлы ве онынъ огълу Мансур Байбуртлы акъкъында язаджакъ эсеримде файдаланмакъ ичюн Яя Байбуртлы хусусында язгъан хатырлавы бар.
    Мына о:
    «Яъя – Наджи Байбуртлы 1876 с. Багъчасарайда, эснафчы къорантасында догъгъан. 1902 сенесине къадар Истанбулда окъугъан, 1902 с. Къырымгъа келип, 1908 сенесине къадар Алупкада оджалыкъ эте, ондан сонъра Багъчасарай Руждиесинде дерс бере, «Терджиман» газетасы идаре-синде ишлей: Октябрь инкъилябындан сонъра багъчасарай мектеплеринде, техникумларында, од-жа курсларында къырымтатар тили сарф наусы ве эдебияты дерслери бере, айны заманда «Окъув ишлери», «Илери», «Енъи Чолпан» ве дигер къалын журналларда, «Енъи дюнья» газетасында эдебият, тиль хусусында чокътан-чокъ макъалелер дердж этти. «Илери»нинъ 2-3 санларындаки «Эвельки ве шимдики генчлик» макъалеси гъает муимдир. Къырымтатар тили ильки элифбесини язды. «История доисторического мальчика» («Тарихтан эвельки бала»), «В джунглях Индии» («Ин-дистаннынъ кечильмез орманларында» ( муэллифлери хатиримде ёкъ) эсерлерини ана тилимизге терджиме этти. Яъя – Наджи «Заваллы Айше», «Юсуфчыкъ» пьесаларыны язды. Олар Управа за-лы сахнасында ойналды. «Эски медресе» повестини язды. 1925 сенеси биринджи умумиттифакъ муаллимлер съездинде иштирак этти.
    Яъя – Наджи Байбуртлы (бабасы Сулейман Байбуртлы да буюк медениет эрбабы олгъан) 1924 сенеси Багъчасарайда рус гимназиясы эсасында татар балалары ичюн, докъуз ве еди йыл-лыкъ мектеплер ачты, озю оларнынъ мудири олды. Бу мектеплерде гъает билимли оджалар Яъя Байбуртлы, Умер Сами, Якъуб Керменчикли, Якъуб Кемал, Амет Решид, Шейх Веби, Абиев, Усеин Боданинский, Февзи Мусаниф, Макъсуд Гвардиев, Якъуб Шакир-Али, Билял Терлекчи ве дигерле-ри дерс бердилер.
    Я. Байбуртлы иште гаъет джиддий, тешкилятчы ве бутюн къырымтатар халкъынынъ юксек урьмети саесинде хайырлы ишлер тадбикъатчысы, Исмаиль Гаспринскийнинъ энъ якъын достла-рындан бири эди.О, бутюн эмек фаалиетини къырымтатар эмекдар халкъынынъ инкишфына багъышлады.
    Ш. Алядин.
    Иште, бу къадарлыкъ, Абдулазиз къардаш! Эллер таби олмакъ истемейлер. Селям!
    18.12.88.
    Дормен».
    1994 сенесининъ октябринде меним 55 йыллыгъым олгъан эди. Эбет о ич бир ерде къайд этильмеди ве бунъа занымджа аджет де ёкъ эди. Лякин языджы Айдер Осман газетада меним ид-жадыма багъышлангъан бир макъале дердж эттирди. Буны Шамиль агъа окъугъан ве манъа шой-ле мектюп язып ёллады:
    «Къыйметли Аблязиз! Элли беш яшына кельгенсинъ, хаберим олмады. Дюнь Алие (журна-лист Алие Муратова – А.В.) бизге эвге бир къач газета кетирди, сенинъ акъкъынъдаки макъалени корюп, айретке кельдим. Абляз достум элли беш яшына кельген? Бу муим, мукъаддес байрам му-насебетиле сени, Абляз достум, козьлеринъден опем, къучакълайым (тасавурымда) ве танърыдан сенинъ ичюн къавий сагълыкъ, селяметлик арз этем. Сен медениетимизде юксек ишлер яптынъ. Шимди яшынъ ойле ки, даа чокъ муим хызметлер япа биледжексинъ! Бу вакъыткъадже дос-догъру юрдинъ, илериде де ойле ол! Мен озюм дагълар, къаялар арасындаки кучюк , кийик, сукют Ма-хульдюр койчигинде, дюльгер Алядиннинъ эвинде догъдым. Мен дженкте экенде, 1942 с. бабам вефат эткен, шимди мени кедерлендирген шей шу ки, бабамнынъ аяты дагъда кечти. Элинде бал-тасы. Даима агъач кесе, бир атлы чана иле ( яз ве къышта) эвге ташый, араба, ангъыч, сенек, тыр-навуч ясай, сонъра бир атлы араба иле Ай-Петри этегинден та Мелитопольге къадар кетип, бабам иле экимиз оларны сата ве акъчасына Кезлевден богъдай, къарын ягъы алып келе эдик. Барып – кельмеси 2-3 афтагъа сюре эди.
    Шимди бабам ёкъ. Анам 1939 сенеси вефат этти. Мен бала эдим. Бабама маддий ярдым этип етиштиралмадым.Онъа пек янам.
    Сизинъ къартлар сагълармы? Сагъ олсалар джанларыны агъыртма!
    Мен 82-дем. Аз-бучукъ шей юрегиме токъуна. Ханым яхшымы?
    Санъа узун, берекетли, зиялы аяты къысмет олсун! Эпинъизге селямлар! Вакъыт тапып, бир кель, лакъырды этейик. Амди Алимнинъ къызы мени ноябрь 5-те Багъчасарайгъа огълунынъ тоюна чагъыра.Огълунынъ ады Шамиль. Амди озю къойгъан эди. Эпимизден селям. Шамиль Аля-дин.
    29.10.94»
    Иште бойле. Менде Шамиль агъанынъ дигер мектюплери де бар. Бир чокъ корюшювлери-миз акъкъында айрыджа икяе – хатырлавлар язмакъ мумкюн. Эгер о вакъытларда Шамиль агъа-нен олгъан субетлер магнит лентасына язып алынгъан олса, олар Андрониковнынъки киби не ад-жайип икяелер олур эдилер.
    Шамиль агъа чокъ яхшы, къыйметли эсерлер язып къалдырды. Онынъ иджадына, эльбет де, озь вакъытында юксек къыймет кесильди. «Рузгярдан саллангъан фенерлер» романы ичюн Озьбекистан Девлет мукяфаты, «Чорачыкълар» китабы ичюн Айбек мукяфаты, эдебияттаки чокъ йыллыкъ семерели фаалиети козь огюне алынып, Озьбекистанда нам къазангъан санат эрбабы унваны берильди.
    1999 сенеси къырымтатар ве рус тиллеринде басылгъан бир томлы сайлама эсерлерине эдипнинъ сонъки йылларда язгъан энъ яхшы бедиий ве публицистик эсерлери кирдилер.
    Эдип сонъки нефесине къадар халкънынъ дердинен яшады. О, бундан он йыл эвельси «Къырымтатарларгъа урулгъан эр бир резина сопа – меним аркъама да урула. Бунъа сусмакъ, да-янмакъ мумкюн дегиль» деп язгъан эди. Эм о сусмады. Бар сесинен акъсызлыкъкъа, адалетсиз-ликке къаршы курешти.
    2002 – 2003 с.

  • Разработка сайта -
    SiteExpress
    Произведения Шамиля Алядина, а также фотоматериалы и любая другая информация, размещенная на данном сайте, является интеллектуальной собственностью и защищена законом. Данная информация может быть использована исключительно в личных, информационных и некоммерческих целях. Не допускается копирование, распространение, передача третьим лицам, опубликование или иное ее использование в коммерческих целях без получения письменного согласия владельца авторских прав. При цитировании материалов ссылка на сайт обязательна